Sau thất bại 8-2 trước Bayern Munich, ai cũng hiểu
vấn đề là khi nào HLV Quique Setien sẽ bị Barcelona sa thải. Quyết định
vừa được đưa ra sau cuộc họp đêm qua (theo giờ Việt Nam) của Ban lãnh
đạo Barcelona.
Không chỉ bởi nỗi nhục nhã ở
Champions League, bản án của Setien còn có cả những tội danh khác: Thua
Real trong cuộc đua La Liga và bị loại khỏi Copa del Rey trước Athletic
Bilbao. Sự sỉ nhục công khai đi kèm với thất bại nặng nề nhất của Bara
kể từ năm 1951 khiến Setien lên đoạn đầu đài.
Nhưng ông không có lỗi. Tại sao chủ tịch Josep Maria Bartomeu, người
đang chiến đấu để giữ ghế của mình, đã bổ nhiệm Setien ngay khi Ernesto
Valverde bị sa thải vào tháng Giêng? Câu trả lời khả dĩ là không ai dám
đảm nhận công việc huấn luyện một CLB vĩ đại đang chứa cầu thủ xuất sắc
nhất lịch sử Lionel Messi.
Xavi từ chối trở về huấn luyện đội bóng cũ, những lựa chọn khác như
Mauricio Pochettino, Ronald Koeman và Max Allegri đều bất khả thi vì
nhiều lý do khác nhau. Bất kỳ chiến lược gia lão luyện nào đều thấy
rằng, nhận lời đến Camp Nou chẳng khác nào nhảy vào chảo lửa.
Chất lượng của đội hình này đã giảm đáng báo động trong vài năm qua,
trong khi tình trạng bất ổn liên tục về thể chế và các vấn đề tài chính
khổng lồ đã góp phần tạo nên bầu không khí độc hại, khiến việc trở thành
HLV của Barcelona thời nay trở thành liều thuốc độc.
Ngay từ khi được bổ nhiệm vào ngày 13/1/2020, Setien đã bị khuất phục
bởi tầm quan trọng của một vị trí mà ngay cả ông cũng thừa nhận là
“điều không tưởng”. Ông không dám hứa hẹn về các danh hiệu mà chỉ mập
mờ: “Tôi có thể đảm bảo một điều - rằng đội của tôi sẽ chơi tốt”. Điều
đó đã không thành hiện thực.
Setien là tín đồ hâm mộ phong cách bóng đá của Johan Cruyff. Đưa
Barca tái hiện thành tích “ăn ba” như thời Pep Guardiola là mục tiêu
hàng đầu. Nhưng nếu ông giúp Barca tìm lại sự hiệu quả của thời Luis
Enrique cũng đã khiến nhiều người hài lòng. Song, cuối cùng, ông lại đi
vào vết xe đổ của Valverde: chọn cách tiếp cận thực dụng và thận trọng.
Khi được bổ nhiệm làm HLV Barcelona, Setien không biết mình mặc cái áo quá lớn
Trận đấu đầu tiên của ông, trên sân nhà trước Granada, đã chứng kiến
Barca từ bỏ sơ đồ 4-4-2 điển hình của Valverde để chuyển sang 4-3-3
truyền thống. Barca đã thực hiện hơn 1.000 đường chuyền, nhưng Messi chỉ
có 1 bàn thắng muộn sau khi Granada chỉ còn 10 người.
Đó đáng lẽ phải là một lời cảnh báo, nhưng Setien tiếp tục công khai
quan điểm rằng ông có thể dễ dàng sửa chữa những gì đang xảy ra bằng
“cảm hứng Johan Cruyff”. Ông đã dành nhiều thời gian hơn để nói về chiến
thuật và dạy cho các cầu thủ những khái niệm mới. Nhưng các học trò đều
bỏ ngoài tai những thứ đó.
Một dấu hiệu cho thấy Setien không hiểu mình đang dấn thân vào điều
gì. Đã bao năm, Messi luôn là quân Joker trong bộ bài Tây, song Setien
lại coi đây như một cầu thủ bình thường ngay ở buổi tập đầu tiên. Việc
Messi cần được đối xử đặc biệt nhanh chóng trở nên rõ ràng khi sự khác
biệt về quyền lực giữa 2 người ngày càng khác nhau.
Những nỗ lực để cải thiện phong độ thi đấu của Barca bao gồm các bài
tập huấn luyện bị một số cầu thủ trụ cột đánh giá là “trò chơi dành cho
trẻ em”. Cách tiếp cận thô bạo của trợ lý Eder Sarabia, đặc biệt là cử
chỉ bực bội của ông bên lề khi các cầu thủ mắc lỗi trong trận đấu, càng
làm tồi tệ tình hình.
Các cầu thủ Barca không thích cảm giác bị đối xử như những đứa trẻ,
đặc biệt bởi đội ngũ huấn luyện chỉ có 1 danh hiệu trong CV (Siêu Cúp
TBN 1984/85 cùng Atletico Madrid). Nó quá nhỏ bé so với thành tích “siêu
to khổng lồ” của Messi và cộng sự.
Setien cũng không khôn ngoan khi thực hiện rất nhiều cuộc phỏng vấn,
qua đó tiết lộ cách cải tạo đội bóng hay thường xuyên phàn nàn về những
điều nằm ngoài tầm kiểm soát của mình. Điều này trái ngược với cách tiếp
cận kín kẽ của những người tiền nhiệm như Valverde, Enrique và
Guardiola.
Ông rất thích nói về trận đấu, nhưng cũng thực sự muốn được yêu
thích, và thậm chí còn nói đùa về việc mình vẫn đủ kỹ thuật ở tuổi 61 để
tham gia tập luyện. Điều này không có ác ý mà là sự hiểu sai về năng
lượng và sự tập trung thực sự của HLV này.
Sai lầm đầu tiên của Setien là không coi Messi là đặc biệt
Setien cũng a dua cùng Bartomeu khi cho rằng các trọng tài và hệ
thống VAR đang ủng hộ Real Madrid trong cuộc đua La Liga. Đó có thể là
một cách để giảm bớt áp lực cho đội bóng nhưng nó cũng khiến ông bị cho
là từ chối trách nhiệm khi thường xuyên đánh rơi điểm.
Valverde ít quan tâm hơn đến việc đánh bóng hình ảnh trước công chúng
và đứng về phía các cầu thủ hơn là các giám đốc. Đó có lẽ là lý do
chính khiến ông bị sa thải vào tháng Giêng, bởi những bình luận ác ý sau
đó của Giám đốc thể thao Eric Abidal. Ông cũng đã giành được 2 danh
hiệu La Liga.
Setien làm hỏng chỗ đứng của mình trong phòng thay đồ bằng cách công
khai ủng hộ các ông chủ của mình trong vụ kinh doanh kỳ lạ là bán Arthur
Melo cho Juventus trước ngày 30/6 để đảm bảo sổ sách mùa 2019/20 được
cân bằng.
Khi kết quả thực sự trở nên tồi tệ, mối quan hệ của Setien với những
nhân vật chủ chốt trong phòng thay đồ cũng xấu đi. Antoine Griezmann đã
phát hỏa sau khi cảm thấy xấu hổ vì chỉ được ra sân trong vài phút cuối
trận hòa 2-2 trước đội bóng cũ Atletico Madrid.
Sau trận hòa 2-2 trên sân của Celta Vigo, kết quả quan trọng thực sự
giết chết cơ hội vô địch của họ, Luis Suarez được hỏi tại sao Barca lại
đánh mất quá nhiều điểm trên sân khách. “HLV ở đó để làm điều gì đó?” đó
là một câu trả lời chỉ ra nhiều vấn đề.
Có khá nhiều tranh cãi về việc liệu Setien có thực sự là nguyên nhân
cho mùa giải tồi tệ trong lịch sử của Barca hay không - mùa giải đầu
tiên của họ kể từ năm 2007/08 mà không có ít nhất một danh hiệu lớn.
Thành tích của họ trong nửa đầu mùa giải Liga dưới thời Valverde gần
giống với nửa sau của Setien.
Họ thua trận El Clasico hồi tháng Ba nhưng lại dẫn đầu BXH khi bóng
đá dừng lại vì coronavirus. Sau đó, Real đã trở lại với sự tập trung mới
và sự ổn định đáng kể để thắng 10 trận liên tiếp và giành được danh
hiệu.
Thất bại sỉ nhục trước Bayern là giọt nước tràn ly
Barca của Setien không có chiều sâu như Real, và hệ quả của chính
sách chuyển nhượng thất thường có từ ít nhất 5 năm trước đã bị phơi bày
một cách đau đớn trước Bayern. Messi, Gerard Pique, Suarez, Sergio
Busquets, Jordi Alba và Ivan Rakitic đều là những người tuyệt vời nhưng
việc có quá nhiều dao sắc trong khi người chơi dao lại non tay sẽ gây ra
tai hoạ.
Sự chia rẽ lớn giữa những nhân vật cấp cao này trong phòng thay đồ và
BLĐ lên đến đỉnh điểm khi Pique thẳng thừng nói sau trận đấu với Bayern
rằng CLB cần những thay đổi cấu trúc mà không liên quan đến các cầu thủ
hoặc HLV.
Điều đó có thể khiến việc tiếp quản giữa mùa giải trở nên khó khăn
đối với ngay cả HLV giỏi quan hệ ngoại giao và giàu kinh nghiệm nhất. Vì
vậy, về cơ bản là lỗi không thuộc về Setien.
Nhưng phản ứng của Setien khi mọi thứ bắt đầu thực sự không ổn là rất
tệ. Ông cho rằng “3 trận hòa không quá tệ” và “không ai mong đợi Real
sẽ thắng mọi trận đấu sau khi bóng đá trở lại” đều là những thứ phạm
huý. Thất bại 1-2 trên sân nhà trước Osasuna vào ngày 16/7 là giọt nước
tràn ly.
Messi đã nói thẳng sau đó rằng “Chúng tôi là Barcelona và chúng tôi
phải thắng mọi trận đấu”. Có vẻ như Setien đang bào chữa cho sự tầm
thường của mình trong khi các tiêu chuẩn của Messi cao hơn nhiều. Lời
kêu gọi tự kiểm điểm và thay đổi của thủ quân quyền lực đã dẫn đến suy
đoán rằng Setien thậm chí có thể bị sa thải ngay lập tức.
Ông không có DNA của Barca như Xavi, Carles Puyol hay thậm chí Jordi
Cruyff, những người đều từ chối ngồi ghế nóng để chờ kết quả bầu cử vào
mùa Hè 2021 mới quyết định tương lai của mình. “Tôi không thể làm được
gì nhiều hơn,” Setien nói trong phòng thay đồ sau trận thua Osasuna đó.
Trước công chúng, ông vẫn lên giọng: “Tôi đồng ý với Messi về một số
điều, như tự phê bình là tốt, nhưng chúng ta không nên vứt bỏ tất cả
những gì mình đã làm”. Một lần nữa, đó không phải là cách được khuyến
khích để đáp lại những lời chỉ trích trung thực đến đau đớn của Messi.
Sau chiến thắng 5-0 trước Alaves ở vòng cuối cùng, Messi đã thẳng
thắn nói rằng không nên có thêm sự thay đổi nào nữa mà tất cả hãy tập
trung vào việc cứu vãn mùa giải bằng cách giành chức vô địch Champions
League. Đấy cũng là sợi rơm cuối cùng cho một Setien đang chới với.
Thành tích tệ hại của Setien tại Barcelona
Vào thời điểm Champions League tái khởi động, hầu hết lý tưởng và
niềm vui của Setien và Barca đã bị cạn kiệt. Chấn thương và án treo giò
đã hạn chế rất nhiều sự sáng tạo trong cách lựa chọn đội hình hay chiến
thuật cho trận lượt về vòng 16 đội với Napoli. Vì vậy tất cả những tên
tuổi lớn trong đội hình đều không có phong độ rõ ràng.
Sau khi Napoli chiếm ưu thế trong giai đoạn mở màn, Messi đã có một
màn trình diễn tuyệt vời để đưa Barcelona dẫn trước 3-0 sau hiệp một.
Nhưng sau đó, họ lùi về và chơi rất thận trọng trong 45 còn lại, để
Napoli tung hoành với thời lượng cầm bóng nhiều hơn và số đường chuyền
được hoàn thành nhiều hơn, một điều không tưởng trong quá khứ gần đây.
Thày trò HLV Setien về cơ bản thừa nhận rằng họ phải chơi thực dụng.
Sự thận trọng đó một lần nữa được thể hiện trong đội hình xuất phát
trước Bayern. Đó là đội hình Barca già nhất từng tham dự một trận đấu
tại Champions League, khi Griezmann được chuyển sang sơ đồ 4-4-2 và có
thêm tiền vệ Arturo Vidal.
Nỗ lực đó chỉ kéo dài chưa đầy 4 phút, khi hàng tiền vệ và hàng thủ
bị phân rã để Thomas Mueller mở tỷ số. Sau đó, Barca đã thể hiện được
một chút oai phong nhờ bàn phản lưới nhà của David Alaba và suýt vượt
lên dẫn trước khi Messi sút trúng cột dọc. Nhưng về mặt chiến thuật và
thể lực, họ đang bị lép vế rõ ràng và để Bayern mặc sức giết mổ.
Setien không có cách nào để giữ mình. Ông thừa nhận rằng “sự tín
nhiệm” của ông với tư cách là một HLV đã bị tổn thương bởi những gì đã
xảy ra và kết quả là “đau đớn” và “nhục nhã” đối với các Cules. Song ông
vẫn không tránh được những cụm từ “né trách nhiệm” đặc trưng như “chúng
tôi đã bắt đầu trận đấu khá tốt” hay “tôi mới cầm quân được mấy tháng”.
Không có thông điệp nào của Setien về cách Barca có thể phục hồi sau
thất bại, cũng như không được có phóng viên hỏi về những thay đổi nào
ông cảm thấy cần thiết cho mùa giải tới. Ai cũng nhìn thấy sợi dây thừng
treo lủng lẳng trên đầu HLV này. Song chắc chắn, Setien sẽ không từ
chức.
Với những vấn đề tài chính nặng nề của Barca, và thực tế là Xavi và
bất kỳ cầu thủ cấp cao nào khác trong thời đại Guardiola đang chờ đợi
một chủ tịch mới trước khi trở lại Cam Nou, vị trí HLV mới có khả năng
phải đối mặt với những vấn đề tương tự mà Setien đã gặp.
Tuyên bố hôm thứ Hai thông báo về sự sa thải Setien cùng phác thảo
một cuộc tái cơ cấu lớn của đội Một cùng lúc được Barca đưa ra. Danh
tính của người kế nhiệm Setien không được đề cập, mặc dù nhiều người tin
rằng một thỏa thuận với Koeman gần được hoàn tất.
Quá khứ của Pochettino tại đối thủ cùng thành phố Espanyol khiến
gương mặt này trở thành cái tên khó được chấp nhận. Trong khi đó, cựu
HLV của AC Milan và Juventus, Allegri được cho là đã yêu cầu quá nhiều
tiền lương trong lần tiếp cận trước đó.
Bất cứ ai bước vào cái ghế tử thần mà Setien để lại sẽ phải đối mặt
với một thử thách rất khó khăn, nhưng có lẽ họ sẽ làm tốt hơn Setien.
Ông hoàn toàn không thể hiện thực lời hứa cải thiện lối chơi của đội,
hoặc bắt đầu rơi vào vòng xoáy của vấn đề xung đột giữa hiệu suất và bản
sắc thâm căn cố đế của Barca.
Setien không phải là người có tội lớn nhất cho những gì đã xảy ra,
nhưng ông cũng không hề chuẩn bị cho những gì sẽ gặp phải. Ông đã chọn
sai CLB, đến nhầm thời điểm và ngồi sai thế. Đấy chính là cái giá mà cả
Setien và Barca phải trả.
